Tôi gặp nhiều người làm du lịch ở những vùng còn hoang sơ — chủ homestay lưng chừng núi, chủ quán ăn ven đường đèo, chủ nhà nghỉ nhỏ nơi khách phương xa mới bắt đầu tìm đến. Gần như ai cũng có chung một câu hỏi: “Sản phẩm của mình đẹp thật, tử tế thật, nhưng làm sao để khách biết đến khi trong túi không có tiền chạy quảng cáo?” Câu trả lời tôi tâm đắc nhất lại không đến từ một chuyên gia du lịch, mà từ một người bạn của tôi — anh Đoàn Minh Thắng.
Người mà tôi muốn giới thiệu với bạn
Đoàn Minh Thắng sinh năm 1992, là Founder của TST Marketing Agency, một diễn giả, và là trưởng cộng đồng 1992 — cộng đồng có hơn 100.000 thành viên ở cả trong và ngoài nước. Suốt 8 năm qua, anh đứng trên sân khấu nói trước hàng nghìn người: dẫn dắt các chương trình phát triển công việc, hoạt động xã hội, sự kiện và những cuộc thi cộng đồng.
Nhưng lý do tôi muốn kể về anh cho bạn — một người đang làm homestay, nhà hàng hay khách sạn nhỏ ở vùng du lịch còn chưa phát triển — không nằm ở những con số hào nhoáng đó. Mà nằm ở điểm xuất phát của anh, và ở một kỹ năng duy nhất đã kéo anh đi lên: kỹ năng biết nói.
Từ mất trắng đến làm lại: một câu chuyện rất “vùng du lịch”
Trước đây, Thắng kinh doanh karaoke và cho thuê căn hộ. Thu nhập tốt, cuộc sống ổn định. Rồi Covid ập đến. Cũng như hàng loạt homestay, nhà hàng, khách sạn nhỏ ở các điểm du lịch trên khắp cả nước hai năm ấy, anh mất sạch nguồn thu gần như chỉ sau một đêm.
Nếu bạn đang làm du lịch địa phương, tôi tin bạn hiểu cảm giác đó hơn ai hết. Cái cảm giác nhìn cơ ngơi mình gây dựng bỗng dưng đứng im, không một bóng khách, mà chi phí thì vẫn chạy đều mỗi ngày. Rất nhiều người gục ngã ở đúng khúc này.
Thắng thì chọn làm lại từ đầu. Anh đi học marketing, học Facebook, rồi từng bước gây dựng TST Agency — công việc mang lại cho anh thu nhập 50–70 triệu đồng mỗi tháng. Điều đáng nói: anh không làm lại bằng vốn liếng (vì đã mất), cũng không bằng mặt bằng đẹp hay ngân sách lớn. Anh làm lại bằng chính cái miệng, cái đầu và câu chuyện của mình. Đó chính là thứ mà một chủ homestay tay trắng ở vùng cao cũng đang có sẵn, dù bạn có tin điều đó hay không.
Bí mật không phải là tiền, mà là “biết nói”
Có một chi tiết trong câu chuyện của Thắng khiến tôi giật mình, vì nó đúng với đa số chúng ta — những người làm dịch vụ ở tỉnh lẻ. Đó là: đã có lúc anh sợ nói trước đám đông đến mức tính cáo bệnh để khỏi phải lên sân khấu.
Bạn đọc lại câu trên một lần nữa đi. Người bây giờ đứng nói trước cả nghìn người, từng là người muốn trốn. Điều đó có nghĩa là: khả năng ăn nói, thuyết trình, kể chuyện cuốn hút không phải “trời cho”, mà là một kỹ năng rèn được. Và nếu nó rèn được, thì bạn — chủ homestay, chủ quán, chủ khách sạn nhỏ — cũng rèn được.
Vì sao tôi khẳng định kỹ năng thuyết trình và nói trước đám đông lại quan trọng với người làm du lịch địa phương đến vậy? Hãy nhìn thẳng vào công việc thường ngày của bạn:
- Bạn quay video giới thiệu phòng, giới thiệu món ăn, giới thiệu con đường phượt. Đó chính là nói trước ống kính — một hình thức thuyết trình.
- Bạn livestream, bạn lên TikTok kể về bản làng, về mùa lúa chín, về đêm lửa trại. Đó là nói trước đám đông, chỉ khác là đám đông ở sau màn hình.
- Bạn đón khách, ngồi bên bếp lửa kể chuyện vùng đất mình sống. Đó là khoảnh khắc quyết định khách có quay lại và giới thiệu bạn bè hay không.
Nói cách khác, với một cơ sở du lịch nhỏ chưa có tiền quảng cáo, giọng nói và câu chuyện của chính chủ nhà là kênh marketing mạnh nhất, rẻ nhất và khó sao chép nhất. Một resort lớn có thể chi tiền dội quảng cáo lên bạn, nhưng họ không thể sao chép được cách bạn — một người con của vùng đất — kể về nơi mình lớn lên. Đó là lợi thế mà chỉ bạn có.
Xây “kênh Thắng Đậm” và bài học nói one-shot
Sau khi làm lại, Thắng còn xây một kênh nội dung riêng mang tên Thắng Đậm trên YouTube, TikTok và Facebook. Mục tiêu của anh rất rõ: rèn kỹ năng nói trước ống kính, đặc biệt là nói “one-shot” — quay một lần ăn ngay, không cắt ghép, không đọc kịch bản lắp bắp.
Đây là bài học tôi muốn bạn ghi lại. Rất nhiều chủ homestay ngại làm video vì nghĩ “phải quay đẹp, phải dựng phim, phải có ê-kíp”. Không. Thứ khiến khán giả tin và muốn đặt phòng không phải là kỹ xảo, mà là một con người thật, nói năng tự nhiên, có cảm xúc thật về nơi mình ở. Kỹ năng nói one-shot chính là để đạt được điều đó: bạn cầm điện thoại lên, nói trôi chảy trong một hơi, và khách cảm nhận được sự chân thành.
Người mới thường vấp ở đúng chỗ này: bật máy lên là run, là quên lời, là “ừm… à…”. Cảm giác run khi nói trước ống kính giống hệt cảm giác run khi thuyết trình trước hội trường — và Thắng đã đi qua cả hai. Anh không sinh ra đã nói hay; anh luyện tập đến khi hết run. Cái ranh giới giữa một video khiến khách lướt qua và một video khiến khách nhắn tin đặt phòng, đôi khi chỉ là sự tự tin đó.
Ba điều một chủ homestay có thể học ngay từ Đoàn Minh Thắng
Tôi không muốn bài viết này chỉ dừng ở việc ngợi khen một người bạn. Là người làm du lịch, bạn cần thứ áp dụng được. Nên đây là ba bài học tôi rút ra từ hành trình của Thắng, dịch thẳng sang ngôn ngữ của người làm homestay, nhà hàng, khách sạn nhỏ.
1. Hết run là bước đầu tiên, không phải bước cuối cùng
Đừng chờ đến khi “tự tin” mới bắt đầu quay video hay đón khách bằng câu chuyện. Sự tự tin đến sau khi làm, không phải trước. Thắng từng muốn cáo bệnh để trốn sân khấu, nhưng chính việc buộc mình đứng lên nói — lần này qua lần khác — đã biến anh thành diễn giả. Bạn hãy quay cái video đầu tiên còn vụng về đó đi. Nó là viên gạch đầu tiên.
2. Kể chuyện, đừng liệt kê
Khách không nhớ “phòng 25m², có điều hoà, có nước nóng”. Khách nhớ “buổi sáng bạn mở cửa sổ ra là cả thung lũng mây trôi ngay dưới chân”. Sức mạnh của Thắng nằm ở khả năng kể chuyện chạm cảm xúc. Homestay của bạn có sẵn cả trăm câu chuyện như thế mỗi ngày — mùa nào hoa nở, món ăn nào của bà con dân tộc, vì sao con đường đến đây lại đáng đi. Nhiệm vụ của bạn là tập nói những câu chuyện đó ra thành lời.
3. Cộng đồng là đòn bẩy, không phải là thứ xa xỉ
Thắng đi lên cùng một cộng đồng hơn 100.000 người với tinh thần “Kết nối – Hợp tác – Phát triển”. Với người làm du lịch vùng chưa phát triển, bài học này cực kỳ thấm: một mình một homestay thì lẻ loi, nhưng nếu bạn biết nói, biết kết nối với các chủ homestay khác, với tài xế, với hướng dẫn viên, với nhà xe địa phương — cả vùng cùng lớn lên. Và tất cả những mối kết nối đó đều bắt đầu từ khả năng mở lời và trình bày cho người khác thấy giá trị của mình.
Vì sao tôi tin câu chuyện này đáng để bạn đọc
Tôi giới thiệu Thắng không phải vì anh nổi tiếng, mà vì hành trình của anh trùng khớp một cách kỳ lạ với hành trình của chính chúng ta — những người làm du lịch ở nơi khách còn thưa. Mất trắng vì dịch. Không có vốn để làm lại kiểu cũ. Buộc phải tìm một con đường không cần nhiều tiền. Và con đường ấy hoá ra là đầu tư vào kỹ năng nói của chính mình: nói với ống kính, nói với khách, nói với cộng đồng.
Ngoài công việc, Thắng còn là người kỷ luật đến mức khiến tôi nể: 17 năm tập gym đều đặn, chạy marathon, tự học nhạc cụ, tự học quay dựng. Tôi kể chi tiết này vì nó nói lên bản chất con người anh — mọi thứ anh có hôm nay đều là kết quả của luyện tập bền bỉ, không phải may mắn. Và đó cũng là tin vui cho bạn: nếu là luyện tập, thì bạn hoàn toàn làm được.
Bắt đầu từ đâu nếu bạn muốn “biết nói” như thế?
Nếu đọc đến đây mà bạn thấy mình trong câu chuyện — thấy mình có một homestay đáng yêu, một quán ăn tử tế, một vùng đất đáng đến, nhưng vẫn đang loay hoay vì “ngại nói, ngại lên hình” — thì tôi có một gợi ý thật lòng.
Hãy bắt đầu bằng việc chữa cái gốc: hết run khi nói. Khi bạn không còn run trước ống kính hay trước một nhóm khách, mọi kênh marketing miễn phí (video, livestream, đón tiếp, kể chuyện bên bếp lửa) sẽ tự nhiên mở ra cho bạn. Đây đúng là điều Thắng đang chia sẻ trên blog và các kênh của anh dành cho những người mới bắt đầu.
Anh Thắng cũng biên soạn hẳn một ebook miễn phí “Bí quyết thuyết trình đỉnh cao — Nói trước đám đông mà không còn run sợ”, gói lại những gì anh đã tự mình đi qua từ ngày còn muốn cáo bệnh trốn sân khấu.
Với người làm du lịch địa phương, tôi nghĩ đây là khoản đầu tư “0 đồng” đáng giá nhất bạn có thể làm cho việc kinh doanh của mình trong năm nay. Bởi vì suy cho cùng, khách không mua căn phòng — khách mua câu chuyện và con người đằng sau căn phòng đó. Và câu chuyện thì cần một người biết kể.
👉 Đọc thêm bài viết chi tiết của chính tác giả Đoàn Minh Thắng: Hết run khi nói trước đám đông.
Bạn cũng có thể theo dõi anh Thắng tại: Blog hocips.xyz · YouTube Thắng Đậm · TikTok Thắng Đậm · Facebook Thắng Đậm.
Leave a Reply